تازه های شعر و داستان بهروز عرب زاده ب وفا
صفحات وبلاگ
نویسنده: مهندس بهروز عرب زاده - ب وفا - ۱۳۸٦/۳/۱

                     احمد شاملو  الف بامداد

      

         

بی شک احمد شاملو ا. بامداد یکی از تاثیر گذارترین شخصیت های شعر فارسی ست که نام و آثارش در طول قرن ها

مورد کاوش و آنالیز منتقدان و پژوهشگران بسیاری قرار خواهد گرفت. هر چند تا به امروز بیش از دیگران از وی

سخن به میان آمده لیک تحقیق و تجسس در آثار این عجوبه ی ساختار شکن نیاز به سال ها هم نشینی با کلام وی

دارد که هر کس بر حسب داشته های خود شاید بتواند خوشه ای از تاکستان وی برچیند. سخن از او و آثارش نیاز به

شناخت دقیق از دایره ی واژه گانی وی و ممارست در همنشینی کلامش  میسر است. بررسی و تحلیل آثارش جهت

ایجاد میدان های فکری و کلامی و تعالی شعر امروز و فردایمان یکی از راههای رسیدن به سخن تازه است. برای

آنکه از قا فله ی شعر بدور نمانیم و خود را در مسیر اندیشه ورزی قرار دهیم در نظر دارم با کمک دوستان و سایر

عزیزان که شاملو را یکی از ارکان شعر امروز ایران می دانند در این صفحه به نقد و بررسی آثار وی  بپردازیم

از تمامی کسانی که مطلبی دارند خواهشمندم با ارسال آن  به غنای این صفحه کمک کنند. آثار ارسالی بنام خودتان منعکس خواهد شد. نظرات مخالف نیز راهگشای شناختمان می باشد.از اول تیر ماه در این صفحه کتاب هوای تازه ی

شاملو تا رسیدن به نتیجه ی دلخواه همه مورد بحث و تفحص قرار خواهد گرفت. در این ماه جهت دوستانی که مایل

به بیوگرافی مختصر ابعاد زندگی و آثار شاملو هستند در این باب سخن خواهم گفت .امید آنکه از محبت و کمک

دوستان بی نسیب نباشم .

 

                                                                             بهروز عرب زاده

                                                                                 ب . وفا

 

احمد شاملو فرزند حیدر شاملوافسر ارتش  در روز 21 آذر ماه 1304 در خیابان علیشاه تهران از مادری بنام

کوکب عراقی متولد شد دوران کودکی و جوانیش با توجه به مکانهای خدمتی پدرش در شهرهای مختلف از آن

جمله رشت سمیرم اصفهان آباده شیراز خاش زاهدان مشهد گرگان ترکمن صحرا رضائیه {ارومیه } سپری شد

هیچ گاه دوران تحصیلی متوسطه را با همه ی تلاشی که بارها پس از ترک تحصیل انجام داد به پایان نبرد

هر چند بعد ها خود چند صباحی کوتاه در سمت استاد ادبیات در ایران و دانشگاه برکلی کالیفرنیا  و سرپرستی

پژوهشکده ی دانشگاه بو علی دانشجویانی را تربیت کرد اما هیچگاه خود تحصیلات آکادمیک نداشت .

دوران نوجوانی و جوانی وی مصادف با حوادث و رویدادهای مهم سیاسی و اجتماعی در ایران بود . جنگ

جهانی  آشفته گی سیاسی و اجتماعی ظهور تشکیلات و احزاب گوناگون که پس از مشروطه مجال خود نمائی یافته بودند و دست درازی های بیگانگان و دامن زدن به جریانات سیاسی ضعف قدرت اقتصادی و نظامی حکومتهای

وقت ایران استبداد ریشه ای در حاکمیت ماجراهای پیشه وری و دمکرات ها ماجراهای شمال کشور و شورشهای

کوچک و بزگ که در نقاط مختلف کشور با نام ها ی مختلف انجام می پذیرفت در روحیه ی حساس  و مبارزه جوی

این نظامی زاده ی ساختار شکن نمی توانست بی تاثیر باشد پس به ناچار غریزه ی وی بسمت جریانهای مختلف کشیده شد و هراز گاهی اندیشه و مرامی را طرفداری کرد که ماحصل آن دستگیریهای متعدددر شهرهای تهران

رشت و ارومیه شد و گاه تا آنجا پیش رفت که تا صبح پای جوخه ی آتش به همراه پدر برای تیرباران قرار گرفت

با توجه به اولین دستگیری سیاسی وی که در سال 1324 صورت پذیرفت مشخص است که اولین دغدغه ی

فکری شاملو بسی کمتر از 20 سالگی اجتماعی و سیاسی بوده است و اگر چه انتشار اولین مجموعه ی اشعار

وی بنام<< آهنگ های فراموش شده>>در سال 1326 صورت پذیرفت اما آنچه مشخص است شعر در خدمت

آرمان و چون وسیله ای برای مبارزه بکار گرفته شده است بعد ها نیز اگر چه کلام از شعارهای سیاسی بدور

شد و پختگی کلامی و اندیشه در وی به کمال رسید باز دغدغه های اجتماعی و سلاح شعر در وی کارسازترین

نمود را دارا می باشد . شاملوبا توجه به شناخت و تسلط به زبان انگلیسی بسیار زودتر از هم سالان خود دایره ی

واژه گانی خود را با ترجمه و خواندن آثار ترجمه نشده گسترش داد و اندیشه و کلام خود را از دایره ی بسته ی

قبیله ای جهانشمول کرد روح سرکش و طغیان جوی شاملو چون پتکی آهنین دروازه های نتوانستن را در هم

کوبید وی که در محیط خشک و نظامی خانوادگی بلوغ ساختارشکن خود را آزموده بود در عرصه ی کلام و

اندیشه ی اجتماعی نیز همچنان ساختارشکن باقی ماند. تا آنجا که پس از پیروی از اندیشه ی نیمای بزرگ

در مسیر خواسته ی وی نیز دست به ساختار شکنی زد در حالی که استعدادهای بزرگی چون اخوان از چها رچوب

فکری نیما تخطی نکدند و تا پایان عمر به اصول و قواعد نیما وفا دار ماندند اما شاملو کهکشان واژه را

برای بدست آوردن جریانی نو در نوردید و آنچنان در مسیر خود استوار ماند تا پیام آور سخنی دیگر گونه

باشد  وی 2 ازدواج ناموفق داشت که بار اول در سال 1326 اتفاق افتاد که ماحصل آن چهار فرزند وی

بنامهای سیاوش سیروس سامان و ساقی است . ازدواج دوم وی پس از متارکه ی بار اول در سال 1336

بیش از چهار سال بطول نیانجامید و در سال 1340 پایان پذیرفت .

ازدواج سوم وی با خانم ریتا آنانث سرکیسیان که شاملو عنوان آیدا را برای وی برگزید نقطه ی تسلای

شاعر و نقطه ی قوت وی گردید که تا پایان عمر در دوم مرداد ماه 1379بطول انجامید و بسیاری از اشعار

ومجموعه های وی پس از 1344 و ازدواج با آیدا نام وی را یدک کشید.

شاملو آنچنانکه در نوشتن و تحقیق حوصله به خرج داد در زندگی اجتماعی خود دچار کم حوصله گی بود

که می توانست ناشی از عدم درک زوایای ذهنی و فکری شاعر از جانب مخاطبان وی باشد.

سالها در عرصه ی تحقیق بر روی مجموعه ی مفصل و ماندگار کتاب کوچه که تنها منبع فرهنگ جامع

زبان مردم است کوشید ودر این راه آیدا همراه و دلسوز وی باقی ماند تا آنجا که در جائی شاملو آیدا را

به حقیقت مالف و گرد آورنده ی این مجموعه ی عظیم عنوان می کند .

اشعارش به زبانهای مختلف ترجمه شده است و تا آنجائی که ذهنیتم یاری می دهد گویا چند باری هم

جزو کاندیدهای جایزه ی ادبی نوبل هم بوده که به دلایلی موفق به کسب جایزه نشد.

اواخر عمر با توجه به بیماری مزمن وطاقت فرسای وی که در نهایت منجر به قطع پای سمت راست

از زانو به پائین شد . در خانه ی زیبای خود در دهکده ی فردیس کرج تقریبا" در انزوای کامل دولتی

و مواجهه با سیل مشتاقان از اقصی نقاط کشور زندگی کرد . بارها ایران را ترک و در کشورهای مختلفی

سکونت کرد اما هیچ گاه ایران را برای همیشه ترک نکرد ماند ومبارزه ی خاموش خود را ادامه داد

در دوره ی شاهنشاهی از سلاح شعر برای مقابله با دیکتاتوری استفاده کرد و پس از انقلاب و عدم

سیراب باورهایش یکبار دیگر در مقابل حاکمیت قرار گرفت و تا پایان عمر دوم مرداد 1379 این هر دو

فقط همدیگر را تحمل کردند .

یک هفته ای بود که به علت بیماری شاملو را از خانه اش در دهکده ی فردیس به بیمارستان ایرانمهر

تهران برده بودند در این چند روز خبر همه جا پیچیده بود اگر چه بردن وی به بیمارستان تازه گی نداشت

اما اینبار در محفل های مختلف صحبتهای نا امید کننده ای به گوش می رسید . مشتاقان وی که در منزلش

مجال دیدار نیافته بودند فوج فوج گرد بیمارستان ایرانمهر در خیابان شریعتی گرد آمده بودند . فضای تهران

پس از وقوع حوادث کوی دانشگاه و قتل های زنجیره ای که عده ای را به کام خود کشیده بود هیجانی بود

ناگاه خبر آمد الف بامداد نیز به تاریخ پیوست شبکه ی خبری ایران همان شب در سردترین و بی فروغترین

آیتم خبری خود بصورت بسیار کوتاه مانند چیزی ممنوع که در گوش کسی نجوا کنی خبر رفتنش را پخش نمود

گویا هر کسی که بعدا" در مراسم شرکت کردند هیچ کدام خبر را از مجرای قانونی نشنیده بودند .

برای برگزاری مراسم کفن و دفن وی اکیپ های مختلفی شکل گرفت . سرپرستی مراسم را گویا کانون

نویسندگان عهده دار شده بود که با دلخوری و ناهماهنگی خانواده مواجه شده بود .

تشیع جنازه صبح روز 6/5/79اعلام شد همه آمده بودند هنرمند و غیر هنرمند آنان که از صبح در مقابل

بیمارستان ایرانمهر حاضر بودند خیابان را مملو از جمعیت و دوستاران وی گزارش کردند .

من و عده ای از دوستان هنرمند در امامزاده طاهر کرج در جوار قطعه ی هنرمندان در تلاش برگزاری مراسم

بودیم عده ی زیادی که نتوانسته بودند به تهران بروند در امامزاده طاهر حضور داشتند سیل جمعیت باعث

شده بود جنازه و همراهان نتوانند به موقع به کرج برسند . دیگر جای سوزن انداختن نبود قبری برای وی

کنار پوینده و مختاری آماده شد هیئت رئیسه ی کانون نیز بودند دکتر فریبرز رئیس دانا سخنران مجلس شد

آنروز آیدا مچاله شده بود رمقی برای گریستن نداشت همه چیز بوی شاملو می داد آیدا امامزاده طاهر  مردم

دوربین ها اشکها  شعرهائی که خوانده می شد آنروز درویشیان و رئیس دانا و حتی آتشی بوی شاملو

داشتند . شبکه های مختلف خبری از  اقصی نقاط دنیا در حال تهیه ی خبر بودند کسانی که نتوانسته بودند

بیایند پیغام تسلیت و گل فرستاده بودند شخصیتهای ادبی و هنری انجمنهای معتبر دنیا جنازه با خوانش شعر

شاملواز روی دست های جوانانی که عرق می ریختند در کنار پوینده و مختاری آرام گرفت . اشک و شعر و

افسوس فضای گورستان را فرا گرفته بود تا جائی که در دید ما بود هیچ تریبون رسمی کشور در مراسم

نماینده ای نداشتند تنها گروه چند ده نفردوستان لباس شخصی دور جمعیت با نگاههای خشم آلود و گاه

توهین حضور داشتند که روز سوم مراسم از خجالت جمع درآمدند و عوض روز دفن را بطور آبرومندانه ای

در آوردند . بگذریم پوزش می خواهم اگر خاطرات شخصی وارد بیوگرافی شاملو شد اما باید قبول داشت که

این ها نیز جزو داشته های من از شاملوست . براستی سخن از مردی که نوشته هایش بیش از وزن و قد من

سنگینی و درازا دارد سخت است باشد که در فرصتی دیگر که در این صفحه به نقد و کاوش آثار شاملو اقدام

خواهیم کرد به سایر زوایا ی زندگی و مرگ وی بپردازیم 

         

 

                                                                          سی و یکم اردیبهشت هشتادو شش

                                                                                بهروز عرب زاده

                                                                                     ب وفا

مهندس بهروز عرب زاده   - ب وفا
مهندس بهروز عرب زاده ب وفا فارغ التحصیل رشته ء برق متولد 1347 نویسنده و شاعر و پژوهشگری ست که در طی بیست سال فعالیت هنری خود موفق به تالیف 7 عنوان کتاب در زمینه ی شعر و داستان بنام های دستهای آویز شاخه ها (شعر سپید ) تردیدهای مکرر ( شعر درگیر ) بوس واره های لبانت ( شعر درگیر ) تو را در می زنم ( مجموعه ی داستان های کوتاه ) زندان دیکتاتور ( مجموعه ی داستان های 55 کلمه ) آنجلا و ژاله های عشق ( رمان ) و حکایت هاى غربت ( مجموعه ء شعر ) و مجموعه ی صوتی خیال ات را می میرم که در بر گیرنده ی دکلمه ی ده شعر با صدای شاعر و با گارگردانی و آهنگ سازی - کارگردان و موزیسین ترک yusufi شده است همچنین از نامبرده چندین مقاله و نوشته ی ادبی و چند مصاحبه ی مطبوعاتی در مجلات و روزنامه های مختلف در طی سالیان گذشته به چاپ رسیده است که در حال جمع آوری و انتشار آنان می باشد در زمینه ی پژوهش – پژوهشی در آئین های ازدواج در اقوام ایرانی و سیاست مداران هنرمند یا هنرمندان سیاستمدار که مجموعه ای ست از فعالیت های حزبی و سیاسی شاعران و نویسنده گان از ابتدای مشروطیت تا کودتای 28 مرداد و جلد دوم آن از کودتای 28 مرداد تا انقلاب 57 و جلد سوم آن از انقلاب 57 تا شروع رئیس جمهوری احمدی نژاد در حال تالیف و جمع آوری و تدوین می باشد . عشق – آزادی بیان و اندیشه – حرمت به انسان فارغ از رنگ و نژاد و مذهب –دردهای جامعه و فریاد در برابر ظلم و نابرابری در نوشته های وی نمایان است . هرگز در این سالها با توجه به موقعیت های فراوان تن به سفارش نویسی و تائید افکار آزادی ستیز نداده است و همیشه در حال مبارزه ی مدنی در راه احقاق حق انسان ها - فارغ از مرزهای جغرافیائی بوده است هم اکنون نوشته های وی در وبلاگ های زیر در دسترس دوستاران می باشد . http://dastan55k.mihanblog.com داستان های کوتاه و 55 کلمه http://bvafa.mihanblog.com شعر سپید ( شعر درگیر ) http://vafabehrooz.persianblog.ir تازه های شعر و داستان بهروز عرب زاده ب وفا http://arabzadehbehrooz.persianblog.ir کتاب بوس واره های لبانت http://arabzadehbehrooz.blogpars.com کتاب تردید های مکرر http://behroozarabzadeh.blogspot.com/ وبلاگ اختصاصی بهروز عرب زاده http://www.facebook.com/barabzadeh صفحه ی فیس بوک بهروز عرب زاده https://plus.google.com/u/0/117903972388411124104/posts صفحه ی گوگل https://twitter.com/#!/behr10 صفحه ی تویتر
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :